Masana Sun Shawarci Gwamnati Ta Rage Kashe Kudi, Ta Magance Matsalar Tsaro

0
161

Masana Sun Shawarci Gwamnati Ta Rage Kashe Kudi, Ta Magance Matsalar Tsaro

Wasu masana a harkar tattalin arzikin Nijeriya photo voltaic shawarci gwamnatin tarayya da ta rage kashe kudaden da ba su zama dole ba, ta magance matsalar rashin tsaro da kuma fadada hanyoyin samun kudaden shiga.

Suka ce, wadannan matakan photo voltaic dace don duba hauhawar farashin shugabanci da raguwar kudaden shiga.
Ministar kudi, Kasafin da tsare-tsare, Zainab Ahmed, a ranar Litinin ta amince cewa tattalin arzikin kasar na cikin mawuyacin hali a wannan lokaci.
“Wadannan lokuta ne masu matukar wahalar gaske saboda kudaden shiga ba su da yawa kuma bukatar kudaden kashewa suna da matukar fahimta sosai saboda dole ne mu ci gaba da shiga tsakani don tabbatar da cewa duk da an shawo kan annobar cutar, ta riga ta yi tasiri akan tattalin arziki,” in ji ta.
Gwamnatin tarayya ta samu kimanin gibin kasafin kudi na Naira tiriliyan 1.48 a zango na hudu na shekarar 2020, a cewar alkaluman Babban bankin Nijeriya.
Gibin kasafin kudin ya ci gaba a watan Janairu yayin da Gwamnatin tarayya ke kashe kudaden da ya haura kudaden shiga da biliyan 485.51 a watan Janairun 2021.
Shugaban Inshora na Nijeriya, Mista Muftau Oyegunle, ya damu da cewa har yanzu kasar nan ta kasance tattalin arzikinta daya tilo, kuma duk abin da ya faru ga farashin mai zai shafi tattalin arzikin.
Ya ce, “Babban batun da ya kamata gwamnati ta magance shi ne tsaro. Idan babu tsaro kuma mutane na tsoron zuwa gona, hakan na haifar da karin farashin kayan masarufi. Idan mafi yawan rancen da gwamnati ke karba yana tafiya ne a bangaren samar da ababen further rayuwa kuma suna yin amfani da hankali wajen kashe shi a tsawon lokaci, ya kamata mu zama masu alheri. Suna bukatar yin aiki tukuru a kan tsaro ko kuma hauhawar farashi zai kara tabarbarewa.”
Ya ce, amma duk da haka abin a yaba ne yadda duk da cewa abubuwa photo voltaic munana, har yanzu gwamnati na saka jari a ayyukan further rayuwa.
Babban daraktan tattaunawar tattalin arziki, Dakta Ayo Teriba, ya ce, raunin duniya na farashin kayayyaki tun daga 2014 ya fallasa bayanin kudin shiga na Nijeriya ga karancin kudaden shiga kamar yadda kudaden shigar mai da kuma galibin kudaden da Nijeriya ke samu daga harajin da ba na mai ba photo voltaic dogara ne da abin dogaro da kudaden kasashen waje daga mai. Annobar korona ce ta kara dagula al’amura, “in ji shi.”
Teriba ya ce, “Nijeriya na bukatar sabbin hanyoyin samun kudaden shiga wadanda ba na mai ba, ba na haraji ba, da kuma basussukan da kasashenmu ke takama da su ta fuskar karancin fitarwa a duniya da koma bayan tattalin arziki wanda ke lalata tushen harajin su.
“Wannan ya zama da sauki a gare mu mu yi. Amma dole ne mu nemi ra’ayin siyasa don duba bayan bayanan kudin shiga da bashi da sanya ido kan dukiyar kasa, da kuma damar da suka bayar yayin da muke kokarin dawo da kudaden ruwa, kwanciyar hankali, ci gaba da kuma daidaita zamantakewar siyasa.”
Shugaban cibiyar masu bankuna ta Nijeriya, Mista Bayo Olugbemi, ya ce, ya kamata gwamnati ta rage kashe kudade.
Ya lura cewa akwai hukumomi da yawa tare da rubanya ayyuka da kuma wadanda aka nada da yawa na siyasa.
Olugbemi ya ce, “Yakamata su toshe duk wasu kwararar bayanai. Su kuma cire tallafi kamar na tallafin mai.”
Wani farfesa a fannin tattalin arziki a jami’ar Olabisi Onabanjo ta jihar Ogun, Farfesa Sheriffdeen Tella, ya ce, yana da muhimmanci ga gwamnati a dukkan matakai da su duba kasafin kudin su tare da yin kwaskwarimar kudaden da suke kashewa daidai da halin da ake ciki yanzu.
Ya ba da shawarar cewa, gwamnatoci photo voltaic ba da fifiko ga tsarin tafiyar su ta hanyar ba da kulawa ga bangarori na musamman kamar ilimi da kiwon lafiya.

What's On Your Mind?